„Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej” – srebrne monety kolekcjonerskie

Czym jest seria „Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej”?

Wśród polskich monet kolekcjonerskich nie brakuje emisji upamiętniających ważne wydarzenia historyczne. Jednym z ciekawszych przykładów jest seria „Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej”, którą Narodowy Bank Polski emitował w latach 1989–1995.

Cykl obejmuje dziewięć srebrnych monet. Każda z nich nawiązuje do innego wydarzenia, miejsca walk lub postaci związanej z udziałem Polaków w II wojnie światowej. Znajdziemy tu zarówno obronę Westerplatte, działalność majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala”, jak i bitwę o Anglię czy walki o Monte Cassino.

Seria jest interesująca nie tylko ze względu na tematykę historyczną. Jej emisja przypadła na okres dużych przemian politycznych i gospodarczych w Polsce. Pierwsza moneta pojawiła się jeszcze w czasach PRL, kolejne emitowano w okresie wysokiej inflacji, a ostatnia trafiła do kolekcjonerów już po denominacji złotego.

Wszystkie dziewięć monet wykonano ze srebra próby 750. Mają średnicę 32 mm i masę 16,5 g, a do ich wybicia zastosowano stempel lustrzany.

Wszystkie monety z serii – tabela emisji

Poniższa tabela przedstawia komplet dziewięciu monet wraz z nominałami, rokiem emisji i nakładem.

Największy nakład w całej serii ma moneta „Westerplatte 1939” – 25 000 egzemplarzy. Na drugim końcu zestawienia znajduje się „Ruch Oporu 1939–1945”, którego nakład wyniósł 10 000 sztuk.

Warto zwrócić uwagę również na nominały. Pierwszą monetę wybito o wartości 5 000 zł, kolejne emisje miały nominały 100 000 i 200 000 zł, a ostatnia została już wyemitowana jako moneta o nominale 10 zł.

Seria, która przeszła przez trzy okresy polskiej numizmatyki

Jedną z ciekawostek związanych z serią „Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej” jest okres jej emisji. To przykład oficjalnie nazwanej serii monet kolekcjonerskich, której emisje przypadły na trzy różne okresy w historii polskiego pieniądza.

Można je podzielić następująco:

• 1989 rok – schyłek PRL: pierwsza moneta o nominale 5 000 zł.
• Lata 1991–1994 – okres przed denominacją: siedem monet o nominałach 100 000 i 200 000 zł.
• 1995 rok – okres po denominacji: ostatnia moneta o nominale 10 zł.

Dziewięć monet, dziewięć historycznych tematów

Seria tworzy przekrojową opowieść o udziale Polaków w II wojnie światowej. Poszczególne monety przypominają o walkach prowadzonych w różnych częściach Europy i poza nią, a także o działalności polskiego podziemia.

Westerplatte 1939 – początek serii

Pierwsza moneta z serii została wyemitowana w 1989 roku. Upamiętnia obronę Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte, która rozpoczęła się 1 września 1939 roku i stała się jednym z symboli polskiego oporu wobec niemieckiej agresji.

Na monecie przedstawiono majora Henryka Sucharskiego, dowódcę obrony Westerplatte. Moneta została wyemitowana w charakterstycznym niebieskim pudełku.

Narvik 1940 – polscy żołnierze w Norwegii

Walki o Narvik w 1940 roku należały do ważnych epizodów kampanii norweskiej. U boku wojsk alianckich walczyła tam również Samodzielna Brygada Strzelców Podhalańskich.

Moneta o nominale 100 000 zł, wyemitowana w 1991 roku, przypomina o udziale polskich żołnierzy w tej kampanii.

Major Henryk Dobrzański „Hubal” – walka po kampanii wrześniowej

Trzecia emisja upamiętnia majora Henryka Dobrzańskiego, znanego pod pseudonimem „Hubal”. Po klęsce kampanii wrześniowej nie złożył broni i kontynuował walkę z okupantem, dowodząc oddziałem wydzielonym Wojska Polskiego.

Jego działalność stała się jednym z symboli polskiego oporu w pierwszych miesiącach okupacji.

Tobruk 1941 – polscy żołnierze w Afryce Północnej

Bitwa o Tobruk była jednym z najbardziej znanych epizodów kampanii północnoafrykańskiej. W obronie twierdzy uczestniczyła Samodzielna Brygada Strzelców Karpackich, która walczyła u boku wojsk alianckich.

Moneta „Tobruk 1941” przypomina o udziale polskich żołnierzy w tych działaniach. Została wyemitowana w 1991 roku w nakładzie 12 000 sztuk.

Bitwa o Anglię 1940 – polscy lotnicy w obronie Wielkiej Brytanii

W 1940 roku polscy lotnicy odegrali istotną rolę w obronie Wielkiej Brytanii przed niemieckimi nalotami. Szczególną sławę zdobył 303. Dywizjon Myśliwski Warszawski im. Tadeusza Kościuszki, choć w bitwie uczestniczyli również lotnicy innych polskich jednostek.

Emisja z 1991 roku upamiętnia ich udział w walkach powietrznych.

Konwoje 1939–1945 – wojna na morskich szlakach

W czasie II wojny światowej transport morski miał ogromne znaczenie dla zaopatrzenia Wielkiej Brytanii i prowadzenia działań wojennych. Statki handlowe przemierzały niebezpieczne szlaki, a ich konwoje były narażone na ataki niemieckich okrętów podwodnych i lotnictwa.

Polscy marynarze uczestniczyli w działaniach na morzu, zarówno na okrętach wojennych, jak i jednostkach handlowych. Moneta „Konwoje 1939–1945”, wyemitowana w 1992 roku, przypomina o tym mniej oczywistym, ale istotnym wymiarze polskiego wysiłku wojennego.

Ruch Oporu 1939–1945 – walka w okupowanym kraju

Walka z okupantem nie ograniczała się do regularnych oddziałów wojskowych i frontowych bitew. W okupowanej Polsce działały organizacje konspiracyjne, które prowadziły działalność wywiadowczą, sabotażową i dywersyjną, a także przygotowywały zbrojne wystąpienia przeciwko Niemcom.

Moneta „Ruch Oporu 1939–1945” upamiętnia działalność polskiego podziemia.

Monte Cassino 11–18 maja 1944 – droga do Rzymu

Bitwa o Monte Cassino była jednym z najważniejszych starć kampanii włoskiej. W maju 1944 roku żołnierze 2. Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa zdobyli wzgórze klasztorne, otwierając aliantom drogę w kierunku Rzymu.

Wydarzenie to na trwałe zapisało się w polskiej pamięci historycznej. Moneta wyemitowana w 1994 roku ma nominał 200 000 zł, a jej nakład wyniósł 15 000 sztuk.

Berlin 1945 – ostatnia moneta z serii

Ostatnia emisja cyklu ukazała się w 1995 roku i upamiętnia wydarzenia związane z końcowym etapem wojny w Europie. Berlin, stolica III Rzeszy, stał się symbolem upadku nazistowskich Niemiec.

Moneta „Berlin 1945” wyróżnia się na tle wcześniejszych emisji przede wszystkim nominałem 10 zł. Jest to już złoty po denominacji, która weszła w życie 1 stycznia 1995 roku.

Wraz z tą emisją zakończył się siedmioletni okres powstawania serii, rozpoczętej jeszcze w 1989 roku.

Ile kosztują srebrne monety z serii w 2026 roku?

Ceny monet z serii „Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej” zależą przede wszystkim od konkretnej emisji, stanu zachowania i aktualnego zainteresowania kolekcjonerów.

Orientacyjnie można przyjąć, że srebrne egzemplarze często pojawiają się w ofertach w przedziale około 150–300 zł za sztukę. Nie jest to jednak sztywna wycena ani gwarancja ceny transakcyjnej. Przed zakupem lub sprzedażą warto sprawdzić aktualne oferty oraz wyniki zakończonych aukcji.

Na wartość monety wpływa kilka czynników:

• Stan zachowania – egzemplarze bez wyraźnych rys i uszkodzeń, są zwykle bardziej poszukiwane.
• Ślady czyszczenia – ingerencja w powierzchnię może obniżyć atrakcyjność monety dla kolekcjonera.
• Konkretna emisja – nakład jest jednym z czynników wpływających na dostępność, ale nie przesądza samodzielnie o cenie.

Warto pamiętać, że cena widoczna w ogłoszeniu nie musi odpowiadać kwocie, za którą moneta rzeczywiście zostanie sprzedana. Dlatego przy szacowaniu wartości najlepiej opierać się na możliwie świeżych, porównywalnych transakcjach.

Monety próbne z niklu – ciekawostka dla zaawansowanych kolekcjonerów

Obok wersji srebrnych istnieją też monety próbne wykonane z niklu. Można je rozpoznać po wypukłym napisie „PRÓBA” na rewersie. Nakład każdej z nich wynosi zaledwie 500 sztuk, co czyni je znacznie rzadszymi od wersji srebrnych.

Ograniczona liczba egzemplarzy sprawia, że próby niklowe mogą być ciekawym rozszerzeniem kolekcji.

Podsumowanie

Seria „Żołnierz Polski na frontach II wojny światowej” to 9 srebrnych monet upamiętniających udział Polaków w najważniejszych wydarzeniach i bitwach II wojny światowej – od obrony Westerplatte, przez walki w Norwegii i Afryce Północnej, aż po Monte Cassino i końcowy etap wojny w Europie.

Osoby zainteresowane bardziej zaawansowanym zbieraniem mogą zwrócić uwagę także na monety próbne z niklu, które stanowią osobny i znacznie trudniejszy obszar poszukiwań.

Jeśli masz w swojej kolekcji monety z tej serii i chcesz ustalić ich wartość, dobrym punktem wyjścia jest identyfikacja konkretnej emisji, ocena stanu zachowania i porównanie z aktualnymi wynikami aukcyjnymi.