Solidarność 1990 r. - różne odmiany

Solidarność z 1990 roku – 10 000 vs 100 000 złotych

Zanim przejdziemy do sedna, warto na początku wyjaśnić pewną częstą pomyłkę. Moneta „Solidarność” z 1990 roku występuje bowiem w dwóch bardzo podobnych wersjach:

• 10 000 i 100 000 złotych.

Moneta o nominale 10 000 złotych została wybita z miedzioniklu w ogromnym nakładzie – ponad 15 mln sztuk. Dziś jej wartość kolekcjonerska jest niewielka i zazwyczaj wynosi kilka złotych. Bardzo często bywa ona jednak mylona ze znacznie cenniejszą srebrną monetą o nominale 100 000 złotych.

Choć obie monety mają bardzo podobny wygląd, różnią się nominałem, wielkością oraz metalem, z którego zostały wykonane.

W tym artykule zaprezentuję różne odmiany Solidarności, podam przybliżone ceny oraz wyjaśnię jakie ciekawostki kryją się za monetami próbnymi i rzadkimi egzemplarzami wybitymi w złocie.

100 000 zł Solidarność - pierwsza polska srebrna moneta bulionowa?

Czy zastanawialiście się kiedyś, co oznacza literka „L” pod datą 1990 na srebrnej monecie 100 000 złotych „Solidarność”?

„L” to znak małej, prywatnej mennicy Liberty Mint, która funkcjonowała w latach 1984–1999 w stanie Utah w Stanach Zjednoczonych. Właścicielem mennicy był Howard Ruff. To właśnie w tej mennicy została wybita srebrna moneta „Solidarność”.

Moneta została wykonana ze srebra próby 999, ma wagę jednej uncji trojańskiej (31,1 grama) oraz średnicę 39 mm. Jej łączny nakład wyniósł 500 000 sztuk.

Co ciekawe, dokładnie taką samą próbę i wagę mają klasyczne srebrne monety bulionowe, takie jak np. Amerykański Orzeł czy Kanadyjski Liść Klonowy. Dlatego niektórzy kolekcjonerzy uważają monetę „Solidarność” za jedną z pierwszych polskich emisji o charakterze zbliżonym do monety bulionowej.

Odmiany srebrnej Solidarności

Możemy wyróżnić 4 odmiany tej monety.

Typ A

(podstawowy) - najpopularniejszy wariant monety. Na rewersie pod datą 1990 znajduje się litera „L”, natomiast na awersie jest duży odstęp między nominałem 100 000 a „ZŁ”.

Typ B

(rzadszy) - odmiana ta charakteryzuje się brakiem litery „L” pod datą, oraz odstęp między nominałem a „ZŁ” jest znacznie mniejszy niż w Typie A. Dodatkowo, obrzeże monety jest wyższe i grubsze w porównaniu do typu A.

Odmiana ta mogła być wyprodukowana w innej mennicy niż Liberty Mint.

Typ C

(znacznie rzadszy) - to właściwie połączenie typu A (rewers) i typu B (awers), moneta posiada literę „L”, natomiast odstęp między nominałem a „ZŁ” jest niewielki.

Typ D

(wyjątkowo rzadki) - moneta, która przez niektórych uważana jest jako moneta próbna bez napisu „próba”. Moneta w odróżnieniu od pozostałych wariantów wybita jest stemplem lustrzanym. Ponadto charakteryzuje się innym kształtem litery „S” w słowie Solidarność - górna część jest bardziej skierowana ku górze. Kolejnym elementem, który wyróżnia ten typ względem pozostałych, jest odwrócenie "barw" na fladze. Odległość „ZŁ” od nominału jest taka sama jak w typie A.

Odmiany A, B i C były wybijane zwykłym stemplem, natomiast typ D to tzw. lustrzanka (z ang. Proof Like).

Ile jest warta 100 000 Solidarność z 1990 roku?

Cena monety oczywiście zależy od odmiany. Typ A jest najbardziej powszechną odmianą, typ D - najrzadszą. Poniżej zestawienie cen dla poszczególnych wersji.

Najdroższa Solidarność

W 2025 roku Solidarność w odmianie „D”, potwierdzona notą gradignową NGC PF 69 Ultra Cameo osiągnęła na aukcji cenę 12.980 zł.

Tzw. „mała gruba” Solidarność

Jest jeszcze jedna wersja monety Solidarność 100 000 zł. Tzw. „mała gruba” - moneta o wadze 1 uncji, tak jak pozostałe monety, ale o mniejszej średnicy - 32 mm względem 39 mm. Nakład tej monety to 20 000 sztuk. Moneta posiada znak mennicy MW.

Solidarność 100 000 zł - destrukty

Na rynku kolekcjonerskim od czasu do czasu pojawiają się również destrukty, niektóre bardzo spektakularne.

Na początku 2021 roku na amerykańskiej aukcji Heritage, destrukt ze zdjęcia poniżej, został sprzedany za 6000$ (źródło). 5 lat później, ten sam dom aukcyjny, wystawił bardzo podobny destrukt, który został sprzedany za ponad 2000$ (link do aukcji).

Solidarność - odbitki w złocie

Istnieją również monety Solidarność, które zostały wybite w złocie próby 999. Są to nominały:

• 20 000 zł (nakład: 1 004)
• 50 000 zł (nakład: 1 001)
• 100 000 zł (nakład: 1 001)
• 200 000 zł

Najwyższy nominał występuje w dwóch wersjach. Monety różnią się średnicą i nakładem (32 mm - nakład: 1 001 szt. i 38 mm - nakład 2 000 szt.). Wszystkie monety mają znak mennicy MW i zostały wybite stemplem lustrzanym.

Solidarność - monety próbne

10.000 zł - próba w miedzioniklu

Moneta próbna wykonana ze stopu miedzioniklu, posiada wypukły napis „PRÓBA”. Nakład nieznany.

Solidarność - próby niklowe

Próby niklowe mają te same nominały co odbitki w złocie. Monety na rewersie posiadają wypukły napis „PRÓBA”. Nakład po 500 sztuk każdego nominału.

Monety kolekcjonerskie NBP z motywem Solidarności

Na koniec warto wspomnieć o monetach kolekcjonerskich z motywem „Solidarności” emitowanych przez Narodowy Bank Polski, obejmujących zarówno monety kruszcowe (srebrne i złote) o nominałach 10 i 200 zł, jak i monety o nominale 2 złote Nordic Gold.

Poniżej lista monet okolicznościowych NBP: